نرخ مجاز خانه‌های خالی چقدر است؟

فرشید ایلاتی، کارشناس ارشد بازار مسکن در گفتگویی پیرامون موضوع طرح مالیات بر خانه‌های خالی تصریح کرد: در ابتدا باید به این موضوع توجه نداشت که نباید در طرح مالیات بر خانه‌های خالی نگاه درآمدی به این پایه مالیاتی وجود داشته باشد.

وی با بیان اینکه در واقع ماهیت این مالیات ابزاری تنظیم‌گر است، گفت: پیشنهاداتی در فرآیند سیاست‌گذاری این طرح، مطرح بود براین اساس که نرخ مالیات باید بسیار بالا و در سطحی مانند ۳۰ درصد ارزش ملک تعیین شود، بطوری که در صورت تایید این پیشنهادات و تعیین چنین نرخی سبب این موضوع می شد که مالکانی که واحدهای خالی در اختیار دارند، واحدهای خود را به فروش برسانند یا اجاره دهند تا ثبات قیمتی و حتی کاهش قیمت در بازار اجاره مسکن حاصل شود، که با توجه به ضعف زیرساخت‌های اطلاعاتی کشور و همچنین ناتمام بودن سامانه املاک و اسکان، مالکان انگیزه کافی را بمنظور عرضه واحدهای خود ندارند.

ایلاتی ادامه داد: براین اساس در صورت تکمیل زیرساخت‌ها با شرایط متفاوتی روبرو بودیم اما همانطور که اشاره شد هم اکنون با توجه به ناقص بودن سامانه‌ها اطلاعات دقیقی از مالکین، ساکنین و همچنین وضعیت اشغال یا خالی بودن واحدها وجود ندارد.

این کارشناس ارشد بازار مسکن تصریح کرد: با توجه به این موضوع نرخ مالیات باید به‌گونه‌ای تعیین شود که بنوعی دارای بازدارندگی کافی باشد و از این رو پیشنهاد شد تا در صورتی که واحدی به‌عنوان خانه خالی شناسایی شد، ۳۰ درصد ارزش روز ملک به‌عنوان مالیات اخذ شود.

وی ادامه داد: با توجه به این موضوع اما بسیاری معتقد بودند که برای ایجاد فرهنگ مالیاتی و جا افتادن پایه‌های مالیاتی، نرخ‌های پایین‌تر مناسب‌تر است، که بر این اساس، مالیات بر خانه‌های خالی درصدی از مالیات بر اجاره ملک در نظر گرفته شد؛ به‌صورت ۶ برابر، ۱۲ برابر و ۱۸ برابر مالیات بر اجاره به‌عنوان پایه محاسبه.

ایلاتی تصریح کرد: طبق بررسی ها اما عملکرد دو سال اخیر حاکی از آن است که طرح اخذ ۳۰ درصد از ارزش کل ملک به قیمت روز به‌عنوان مالیات می‌توانست بسیار کارآمدتر باشد و طبق پیش‌بینی‌ها، امکان نقره‌داغ کردن مالکانی که خانه‌های خود را عرضه نمی‌کنند، فراهم می‌شد.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط فعلی و تا زمانی که سامانه‌ها تکمیل نشده و سامانه املاک و اسکان پوشش صددرصدی مالکین و ساکنین را نداشته باشد، لازم است نرخ مالیات بر خانه‌های خالی حتی تا ۳۰ درصد ارزش ملک تعیین شود تا در صورت شناسایی واحد خالی، مالک انگیزه کافی برای عرضه ملک داشته باشد.

این کارشناس ارشد بازار مسکن درباره میزان اخذ مالیات بر خانه‌های خالی، نیز گفت: براساس آخرین آمار ارائه شده، اخذ مالیات بر خانه‌های خالی رقم بسیار ناچیز و حدود ۳۰۰ میلیارد تومان در یک سال بوده است، که البته شاید در مجموع عملکرد حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان باشد.

وی با اشاره به نرخ مجاز خانه‌های خالی نیز تصریح کرد: باید به این موضوع توجه داشت که لازم است در هر کشور بخشی از واحدها خالی باشد تا امکان جابه‌جایی وجود داشته باشد و از این رو نمی‌شود همه خانه‌ها پر باشند.

ایلاتی گفت: در واقع نرخ مجاز خانه‌های خالی حدود ۳ درصد است و در صورتی که بعنوان مثال ۳۰ میلیون واحد مسکونی وجود داشته باشد و بگوییم ۱۰ درصد آن خالی است، این رقم بسیار بالاتر از نرخ مجاز است و وضعیت کنونی نیز همین را نشان می‌دهد.