چند نوع تقاضا در بازار مسکن وجود دارد؟

سیدطه‌حسین مدنی، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در تشریح انواع تقاضا در بازار مسکن گفت: تقاضا در بازار مسکن را می‌توان به حداقل چهار بخش اصلی تقاضای بالقوه (Potential Demand)، تقاضای مؤثر (Effective Demand)، تقاضای نهفته (Latent Demand) و تقاضای سفته‌بازی (Speculative Demand) تقسیم کرد.

وی ادامه داد: از این رو تقاضای بالقوه مربوط به گروهی است که نیاز واقعی به مسکن دارند اما در مقابل قدرت خرید آنها برای خانه‌دار شدن کافی نیست.

مدنی تصریح کرد: براین اساس در شرایط کنونی، بخش زیادی از تقاضا بازار مسکن کشور مربوط به همین گروه است.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند افزود: در واقع تقاضای این گروه بر روی قیمت‌ها اثر واقعی ندارد اما تقاضای بالقوه آنها در صورت پرداخت وام کافی و یا فراهم شدن شرایط خرید تدریجی مانند پیش‌فروش یا اجاره به شرط تملیک، بالفعل می شود.

مدنی ادامه داد: در واقع تقاضای مؤثر به تقاضایی اشاره دارد که در آن هم نیاز و هم قدرت خرید وجود داشته باشد، البته باید به این موضوع توجه داشت که اگرچه تقاضای مؤثر بخش کوچکی از تقاضای بازار را شامل می‌شود؛ اما انجام معاملات و قیمت‌گذاری در بازار از این نوع تقاضا نشأت می‌گیرد.

وی افزود: در شرایط رکود همچون وضعیت فعلی بازار، متقاضیان مؤثر از قدرت چانه‌زنی بالایی برخوردار هستند.

رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در ادامه با اشاره به تقاضای نهفته نیز اظهار کرد: زمانی که در بازار مسکن پول و نوع نیاز با هم سنخیت نداشته باشند؛ تقاضای نهفته شکل می‌گیرد.

وی ادامه داد: این موضوع درست مانند فردی که بعنوان مثال ده میلیارد تومان نقدینگی دارد ولی خانه مورد علاقه‌اش در منطقه‌ای خاص پانزده میلیارد تومان است یا اصلاً عرضه در سطحی که او می‌خواهد وجود ندارد. این متقاضیان توان نسبی دارند ولی هنوز به خرید نمی‌رسند. این تقاضا هم می‌تواند با تغییر شرایط مثل ارائه وام، تغییر قیمت یا تغییر عرضه، بالفعل شود.

مدنی گفت: باید توجه داشت که در بازار مسکن با تقاضای سفته‌بازی نیز مواجه هستیم که متقاضی نیاز مصرفی ندارد اما برای حفظ ارزش پول در کوتاه مدت وارد بازار می‌شود. این تقاضا بطور معمول بازار مسکن را ملتهب می‌کند و قیمت‌ها را به صورت کاذب بالا می‌برد. البته در این بخش می‌توان تقاضا برای سرمایه‌گذاری را هم لحاظ کرد که در صورت تزریق نقدینگی به بخش ساخت و تولید، می‌تواند به اقتصاد مسکن کمک کند و مانند فعالیت‌ها سریع و کوتاه‌مدت، مضر نیست.